Debaty sejmoweOsma Kadencja

Interpelacja w sprawie zamówień rządowych na zakup śmigłowców polskiej produkcji dla wojska, służb podległych MSWiA oraz Ministerstwu Zdrowia

   Szanowny Panie Premierze! Polska racja stanu w dziedzinie suwerenności i obronności kraju winna polegać na utrzymaniu i rozwoju własnego przemysłu obronnego, jako podstawy potencjału obronnego kraju, a wyposażenie armii - w zasadniczej części - winno pochodzić z produkcji krajowej. Dla umacniania i rozwoju potencjału przemysłowego i obronnego kraju niezbędna jest spójna i odpowiedzialna polityka obronna, oparta na związku pomiędzy nowoczesnością technicznego wyposażenia armii a rozwojem produkcji krajowych zakładów zbrojeniowych. Niestety - w chwili obecnej - trzeba stwierdzić, że polityka taka nie jest realizowana. Działania, które powinny być jej wyznacznikiem, są odkładane w czasie, a jedynym tego skutkiem jest ciągłe pogarszanie się sytuacji tej gałęzi przemysłu. Dla uniknięcia upadłości kolejnych firm przemysłu zbrojeniowego i - w nieodległej perspektywie - całkowitej likwidacji tego przemysłu w Polsce konieczna jest równoległa i skoordynowana na poziomie rządowym realizacja:    - programu restrukturyzacji zakładów przemysłu obronnego;    - programu określającego standardy uzbrojenia polskiej armii do roku 2010;    - programu zamówień sprzętu wojskowego dokonywanych przez MON w zakładach przemysłu obronnego.    Po części elementy te zostały uwzględnione w przyjętym w formie ustawy programie przebudowy i modernizacji technicznej Sił Zbrojnych RP w latach 2001-2006. Obecna sytuacja finansów publicznych stawia realizację tego programu pod znakiem zapytania. Odbić się to może niekorzystnie na kondycji polskiej armii i rodzimego przemysłu obronnego, osłabiając przy tym naszą pozycję w NATO. Ograniczenia funduszy na zakup uzbrojenia szczególnie dotkliwie mogą dotknąć WSK ˝PZL - Świdnik SA˝ - jedynego producenta śmigłowców w Polsce.    Świadczy o tym fakt nieujęcia w planie 6-letnim zakupu przez armię gotowych śmigłowców oraz perspektywa zakupu najnowszego produktu WSK ˝PZL - Świdnik SA˝ - śmigłowca SW-4 dopiero w 2005 r. Ponadto docierają sygnały o możliwych cięciach nakładów na modernizację już eksploatowanych przez armię śmigłowców. Zmniejszenie i tak już niewielkich zamówień ze strony Ministerstwa Obrony Narodowej oraz przesunięcie terminu zakupienia najnowszego typu sprzętu może pogorszyć i tak już trudną sytuację finansową zakładu, a w konsekwencji do likwidacji produkcji śmigłowców w naszym kraju. Brak zamówień bieżących wywołał już ogromne szkody - powoduje m.in. daleko posuniętą ostrożność potencjalnych inwestorów strategicznych.    Zarząd WSK ˝PZL - Świdnik SA˝ w ostatnich latach, wykazując dużą determinację i konsekwencję, z pomocą władz regionalnych i ministra skarbu państwa, przeprowadził restrukturyzację zakładu. Wykorzystane zostały możliwości dywersyfikacji produkcji poprzez rozpoczęcie wytwarzania podzespołów dla lotnictwa cywilnego w kooperacji z jednym z największych koncernów lotniczych. W ten sposób osiągnięto również efekt promocyjny - pokazując możliwości technologiczne i organizacyjne spółki.    WSK ˝PZL - Świdnik SA˝ wykorzystała zatem wszelkie wewnętrzne możliwości poprawienia swej sytuacji na rynku.    Teraz nadszedł czas na wykorzystanie instrumentów stymulujących rozwój firmy znajdujących się w ręku kierowanego przez pana rządu. Mam tutaj na myśli dokonywanie zamówień rządowych dokonywanych przez Ministerstwo Obrony Narodowej, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministerstwo Zdrowia. Niezrozumiałe jest, dlaczego tak rzadko wykorzystywany jest ten, szeroko stosowany w innych krajach, mechanizm oddziaływania państwa na gospodarkę. Zakupy rządowe na potrzeby własnej armii są najlepszym listem referencyjnym, adresowanym do innych odbiorców - cywilnych i wojskowych, w kraju i za granicą.    Produkowane przez WSK ˝PZL - Świdnik SA˝ śmigłowce ˝Sokół˝ spełniają wymagania stawiane wojskowym śmigłowcom dyspozycyjnym i wsparcia pola walki, charakteryzują się dobrymi osiągami i wysoką jakością, a przy tym ich koszt jest znacznie niższy niż podobnej klasy maszyn zachodnich. Czynniki te są wystarczającym argumentem przemawiającym za tym, by stały się podstawowym wyposażeniem armii.    Ostatnie lata pokazały, że bez śmigłowców takich jak ˝Sokół˝, czy jego następca SW-4, niemożliwe jest ratowanie ludzkiego zdrowia i życia w warunkach powodzi, obfitych opadów śniegu czy innych nagłych, wymagających szybkiej pomocy sytuacjach.    Tymczasem liczba zamawianych przez MON i inne resorty maszyn stale spada. Jeszcze w 1996 r. zamówiono 11 sztuk śmigłowców. Od trzech lat zamawiano nie więcej niż 3 sztuki rocznie, a w roku ubiegłym zaledwie 1 sztukę. W planie 6-letnim w ogóle nie przewidziano zakupów ˝Sokoła˝ na potrzeby armii.    Według wyliczeń Zarządu WSK ˝PZL - Świdnik SA˝, by zagwarantować zachowanie zdolności do kontynuacji wytwarzania śmigłowców i rozwoju tej produkcji, sprzedaż powinna kształtować się na minimalnym poziomie 6 śmigłowców ˝Sokół˝ rocznie.    Całe lata wysiłków Zarządu WSK ˝PZL - Świdnik SA˝ i wyrzeczeń ze strony załogi, poniesione nakłady, cały proces restrukturyzacji, proces oddłużeniowy, kolejne dokapitalizowania, przywrócenie i dalsze rozwijanie zdolności projektowych i produkcyjnych - wszystko to może być zaprzepaszczone. Brak zamówień ze strony rządu nieuchronnie spowoduje upadek produkującego całą gamę nowoczesnych wyrobów zakładu.    W związku z tym proszę pana premiera o wyjaśnienie:    1. Z jakich powodów w 6-letnim programie przebudowy i modernizacji technicznej Sił Zbrojnych RP w latach 2001-2006 nie znalazły się zakupy śmigłowców ˝Sokół˝ na potrzeby polskiej armii?    2. Dlaczego zakup nowego typu produkowanego przez PZL - Świdnik śmigłowca został zaplanowany dopiero na 2005 r.?    3. Czy pański rząd dopuszcza możliwość dokonania zmian w programie przebudowy i modernizacji technicznej Sił Zbrojnych RP w latach 2001-2006 i wprowadzenia do niego zapisów przewidujących zakup produkowanych przez WSK ˝PZL - Świdnik SA˝ śmigłowców na potrzeby armii?    4. Czy prawdą są informacje, jakoby obniżeniu miały ulec wydatki armii na modernizację będących już na wyposażeniu śmigłowców, ich remonty i zakup części zamiennych?    5. Jakie działania zamierza podjąć pański rząd w celu zapobieżenia upadkowi jedynego w Polsce producenta śmigłowców, które cieszą się dobrą opinią użytkowników i są przy tym znacznie tańsze od porównywalnej klasy maszyn zagranicznych?    6. Czy rząd bierze pod uwagę możliwość złożenia w najbliższych latach zamówień rządowych na zakup śmigłowców przez Straż Graniczną, jednostki podległe Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministerstwu Zdrowia? Jeśli nie, to jakie są tego powody?    7. Czy pański rząd przewiduje inne formy wsparcia jedynego w Polsce producenta śmigłowców, jakim jest WSK ˝PZL - Świdnik SA˝?    Łączę wyrazy szacunku    Poseł Zbigniew Janowski    Warszawa, dnia 11 kwietnia 2002 r.